Kediniz sevilirken ısırıyorsa hoşuna giden temas fazla yoğunlaşmış, uzamış ya da hassas bulduğu bir bölgeye kaymış olabilir. Korku, gerilim veya ağrı da ısırmaya yol açabilir. Çoğu vakada öncesinde küçük bir değişiklik görülür: baş ele döner, kuyruk ucu atar, sırt derisi dalgalanır ya da gövde sertleşir. Yapılacak şey, bu işaretler büyümeden teması kesmektir; kediyi tutmak veya cezalandırmak değil.
Sakin görünen bir kedi neden birden ısırır?
Okşanmak, kedinin gözünde baştan sona aynı kalan bir deneyim değildir. Yanak çevresindeki birkaç dokunuştan hoşlanabilir; sırta peş peşe inen uzun hareketler ise bir noktadan sonra rahatsız edebilir. Her kedinin temas eşiği farklıdır. Üstelik bu eşik ruh hâline, ortamın hareketliliğine ve fiziksel rahatlığa göre değişebilir.
Sık rastlanan bir sahneyi düşünün: Kedi yanınıza gelir, elinize sürtünür ve yanağının okşanmasına izin verir. Birkaç saniye sonra hareketsizleşir, kuyruğu yere vurmaya başlar. El bele doğru ilerlediğinde dönüp ısırır. Yanınıza gelmesi etkileşime açık olduğuna işaret edebilir; ancak süresiz ve her bölgeyi kapsayan bir dokunma izni değildir.
Aşırı uyarılma kadar ağrı da olası bir nedendir. Cats Protection, böyle bir durumda etkileşimi bitirmeyi, kediye alan açmayı ve cezadan kaçınmayı öneriyor; davranış aniden başladıysa veteriner görüşü alınması gerektiğini de belirtiyor. Kurumun kedilerin ısırma nedenlerine ilişkin açıklamasına bakabilirsiniz.
Tek bir olumlu işarete değil, kedinin bütününe bakın
Mırlama, her dokunuşun hoş karşılandığını tek başına kanıtlamaz. Kedinin sırtüstü yatıp karnını göstermesi de mutlaka “karnımı sev” demek değildir. Kendini güvende hissettiği için bu şekilde uzanabilir, ancak savunmasız bölgesine dokunulmasını istemeyebilir. “Mırlıyor mu?” sorusundan çok, “Elim ilerlediğinde veya teması sürdürdüğümde ne değişti?” sorusu işe yarar.
Kulakları, kuyruğu ve gövdeyi birlikte değerlendirin. Cats Protection’ın kedi beden dili açıklaması da tek bir harekete anlam yüklemek yerine genel duruşa bakmayı öneriyor.
| Gördüğünüz işaret | Sevilme sırasında olası anlamı | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Gevşek gövde, yumuşak yüz ifadesi, ele doğru yaslanma | Temas şimdilik hoş karşılanıyor | Yavaş dokunun ve sık sık ara verin |
| Başın ele doğru çevrilmesi | Kedi dokunuşu takip ediyor veya durdurmaya çalışıyor | Elinizi sakince çekin |
| Kuyruk ucunun atması ya da kuyruğun yere vurması | Uyarılma veya rahatsızlık artıyor olabilir | Isırmayı beklemeden okşamayı bırakın |
| Sırt derisinin dalgalanması | Dokunuş fazla yoğun gelmiş olabilir | Sırta bir uzun hareket daha yapmayın |
| Kulakların yana dönmesi veya geriye yatması | Rahatsızlık, korku ya da gerilim | Kediye alan açın |
| Gövdenin sertleşmesi, çömelme veya uzaklaşma | Kedi etkileşimi bitirmeye hazırlanıyor | Yolunu kapatmayın, tutmayın, peşinden gitmeyin |
“Devam edeyim mi?” molası verin
Kısa temaslar, kedinin seçimini görünür kılar. Yanak, çene altı veya başın yanına bir iki yumuşak dokunuş yapıp elinizi çekin. Kedi yeniden yaklaşır, elinize sürtünür ya da başını uzatırsa kısa bir tur daha deneyebilirsiniz. Başka tarafa bakıyor, yer değiştiriyor veya gidiyorsa seans bitmiştir.
Bu küçük mola, belirgin bir uyarıyı beklemekten daha güvenlidir. Ayrıca “yanında oturmak istiyorum” ile “kesintisiz okşanmak istiyorum” arasındaki farkı anlamanızı sağlar. Bir kedi sıcaklık, yakınlık veya sosyal temas aradığı hâlde elle sevilmek istemeyebilir.
Kedinin ayrılabileceği bir yol bırakın. Köşeye sıkışmışken sevmeyin, zorla kucağınıza almayın ve henüz kalkmadı diye teması sürdürmeyin. Sessiz sevgi işaretlerini daha iyi tanımak için kedilerin sevgisini nasıl gösterdiğine de göz atabilirsiniz.
Yalnız tepkinizi değil, temas biçimini değiştirin
Isırma tekrarlanıyorsa etkileşimi daha öngörülebilir hâle getirin. Yanaklar ve kulak dipleri gibi birçok kedinin daha kolay kabul ettiği bölgelerden başlayın. Karın, patiler, kuyruk ve bel bölgesini kendiliğinden izin verilmiş alanlar saymayın. Genel bir temas haritasından çok, kendi kedinizin tercihi önemlidir.
Elleri boğuşma oyuncağı olarak kullanmayın. Kedinin güvenli bir mesafeden kovalayıp yakalayabileceği oltalı veya atılabilir oyuncakları seçin. Oyundan çıkmış, hâlâ hareketli bir kedi dokunuşa daha çabuk tepki verebilir; sevmeyi denemeden önce sakinleşmesi için biraz alan tanıyın. Belirli saatlerdeki enerji patlamalarını anlamak için kedilerin gece neden koşturduğunu anlatan yazı da yararlı olabilir.
Isırık öncesi uygulanabilir kontrol listesi
- Dokunmadan önce: Kedi kendi isteğiyle mi yaklaşıyor; gövdesi gevşek ve çıkış yolu açık mı?
- Bölgeyi seçin: Doğrudan karna veya bele uzanmak yerine yanak ya da baş çevresinden başlayın.
- İlk turu kısa tutun: Bir iki kez dokunup ara verin.
- Değişimi izleyin: Kuyruğa, kulaklara, sırt derisine, başın yönüne ve gövde gerginliğine bakın.
- İlk işarette durun: Kuyruk ucu atınca veya baş ele dönünce elinizi çekin; pati atmasını beklemeyin.
- Isırırsa: Hareketsiz kalıp sakince uzaklaşın ve alan tanıyın. Bağırmayın, burnuna vurmayın, peşinden gitmeyin.
- Örüntüyü kaydedin: Dokunulan bölgeyi, yaklaşık temas sırasını, saati, çevredeki gürültüyü ve kedinin hemen önce oyun oynayıp oynamadığını not edin.
Basit bir kayıt, “durup dururken” sandığınız ısırığın aslında kuyruğa yakın uzun dokunuşlar veya evde misafir varken sevilmek gibi tekrarlanan bir tetikleyicisi olduğunu gösterebilir. Bu bilgiyi kedinin ne kadar dayanacağını sınamak için değil, teması kısaltıp yeniden düzenlemek için kullanın.
Isırma ne zaman ağrı belirtisi olabilir?
Daha önce dokunulmaya rahatça izin veren bir kedi aniden ısırmaya başladıysa, hep aynı bölgeye temas edildiğinde tepki veriyorsa veya daha az zıplama, saklanma, tüy bakımında değişiklik, iştahsızlık ve ele alınmaktan kaçınma gibi başka belirtiler gösteriyorsa veterinerden görüş alın. Ağrıdığından kuşkulandığınız yere tekrar tekrar bastırarak durumu sınamayın.
Isırık insan derisini deldiyse yarayı iyice yıkayın ve bir sağlık uzmanından görüş alın. Yara derinse ya da kızarıklık, şişlik, sıcaklık artışı, ağrı veya akıntı ortaya çıkar ya da kötüleşirse gecikmeden tıbbi yardım alın.
Amaç, kediyi daha uzun süre sevilmeye katlanmaya alıştırmak değildir. En erken “yeter” işaretini fark etmek, buna her seferinde saygı göstermek ve yakınlığı kabul etmenin de reddetmenin de güvenli olduğu bir ilişki kurmaktır.
